Il-Knisja tan-Naxxar saret Parroċċa mill-Isqof de Mello fl-1436 u l-irħula tal-Mosta u l-Għargħur kienu suġġetti għaliha. Fil-fatt l-Isqof de Mello kien niżżilha bħala waħda mill-għaxar parroċċi ta ’Malta u kienet l-ewwel parroċċa ddedikata lill-Madonna wara dik tal-Katidral l-antik. Fl-1575, il-matriċi tan-Naxxar kellha taħt il-kontroll tagħha total ta’ 36 knisja – 14 fin-Naxxar, 5 fil-Għargħur, 12 fil-Mosta u 5 fil-viċinat ta ’dawn l-irħula. Il-knisja, kif nafuha llum, inbniet bejn l-1616 u l-1630 meta fin-Naxxar kien hemm 1200 abitant u nħass il-bżonn ta’ knisja akbar. Id-disinn sar mill-perit Tommaso Dingli, wieħed mill-aqwa arkitetti ta ’dak iż-żmien, filwaqt li l-Kappillan kien Patri Ġakbu Pace.
Il-Kor u l-inħawi ta ’’ madwaru iddisinjati ġew mill-ġdid fl-1691 fuq disinn ta ’Lorenzo Gafa’, l-istess perit li kien iddisinja l-Katidral tal-Imdina. Il-Knisja Parrokkjali ġiet ikkonsagrata solennement mitħna-Isqof Alpheran fil-11 ta ’’ Diċembru 1732.
The church has a choir, two transepts and a nave and is 130 feet long. The width of the transept is 94 feet and the nave 30 feet. The large bell was made by the founder Toni Tanti in 1840 and cost £225. The façade of the church has two clocks, one showing the actual time whilst the other is a painting and shows the time as a quarter to eleven (11.45).
Il-kwadru prinċipali juri t-twelid tal-Madonna li huwa attribwit lill-iskola ta ’Mattia Preti (1613-1699) filwaqt li fil-ġenb hemm żewġ kwadri ta’ Stefano Erardi (1650-1733) li juru t-titjira lejn l-Eġittu u l-Adorazzjoni tal-Maġi. Kwadri oħra li juru l-Madonna u t-tfajjel, San Gejtanu, San Alwiġi Gonzaga, is-Salvatur u d-Duluri huma xogħol il-pittur Malti Franġisku Zahra (1680-1765). Fis-sagristija jiddendel il-kwadru antik li juri lill-Madonna tar-Rużarju li tpitter fuq l-injam minn Gio Maria Abela fl-1595.
The main door, which is made of bronze, is dated 1913 and is the work of Pio Cellini. The door is made up of four main panels depicting the coat of arms of Our Lady, Patroness of Naxxar; the village coat of arms; the coat of arms of Pope St Pius X and the coat of arms of the family Żammit who were the benefactors of this door. In 1952 this door was dismantled, and renovated and cleaned by the blacksmith Mastru Lucens Aġius. The expenses involved were once more paid for by the same family Żammit.
L-istatwa tal-Vitorja, liema festa tiġi ċċelebrata fit-8 ta ’Settembru, ġiet importata minn Ruma filwaqt li l-istatwi tal-purċissjoni tal-Ġimgħa l-kbira huma xogħol ta’ artiġjan Malti. In-Naxxar kien wieħed mill-ewwel irħula li kellu l-istatwi tal-Passjoni ta ’Sidna u fil-fatt hu maħsub li l-purċissjoni bdiet issir eżatt wara l-1750. Fid-9 ta’ Novembru 1787, il-katavru tal-martri San Vittorio nġieb miċ-ċimiterju ta ’San Calepodio ta’ Ruma u jinsab fl-artal fil-kor.
Santwarju tal-Ħniena Divina Ġesu
Kappelli
Fl-inħawi tan-Naxxar, hemm diversi kappelli, fosthom il-kappella tal-Kunċizzjoni li nbniet fis-seklu 18; Kappella ta ’Santa Luċija; il-kappella tan-Nawfraġju ta’ San Pawl li tinsab f ’San Pawl tat-Tarġa; Knisja tat-twelid ta’ San Ġwann Battista; il-kappella ta ’San Ġakbu appostlu; Santa Maria tax-Xagħra; l-Assunta tal-Verġni f’ Magħtab li nbniet fis-seklu 18; il-Lunzjata tal-Verġni fis-Salina li nbniet fis-seklu 16; il-knisja ta ’San Mikiel l-Arkanġlu fis-Salina; dik ta’ San Ġwann l-Evanġelista u dik ta ’Santa Marija tal-anġli f’ Baħar iċ-Ċagħaq.
